Terpsicore

Terpsicore, ff. 71-72, 1702
O! Cives, cives, querenda pecunia primum est,
virtus post nummos. Horat. epist. i. Lib. i.
(O landgenoten, eerst moet geld worden gezocht, want deugd komt na de kassa!; Bron: Quintus Horatius Flaccus, Epistulae (Brieven) I, boek 1, vs. 53-54.)

’t geLt sChYnt Den heMeL.
Chronogram:
L = 50 + C = 100 + Y = 2 + D = 500 + M = 1000 + L = 50 = 1702

f. 71
Eer ick iedt van’t gelt magh zegghen,
moet ick eerst myn’ hoedt af legghen:
want haer’ waerd’ is my bekent,
’t is eerbiedigheydt ghewent,
van zyn’ Jonckheydt, af, als d’ aerde
het noch in haer schoot bewaerde.
‘k lees’ hoe dat den peruaen
eer hy magh aen’t graeven gaen,
moet eerst vier met reuckwerck stooken,
en dien afgodts altaer rooken,
want zy houden voor ghewis,
dat in’t goudt iedt godd’lyckx is.
ick ben daer af niet verwondert,
‘k zie d’er weynigh uyt ghesondert,
onbenevelt met die wolck
van dat goudt godsdienstigh volck
die hun goede Christ’nen roemen,
en vyf evangelien noemen,
eerst het gelt, godts woordt daer naer
of het geldt het heylightl’ waer’
f. 72
’t is ’t compas waer op wy zeylen,
’t loot om laeght, of hooght te peylen,
’t is ’t ghewight van ieders deught,
en der quaeden hop’ en vreught;
want nu zeght men, niet zyn daeden,
kloek beleydt, en wyse raeden,
hebben hem dat ampt bestelt,
maer het kost hem zoo veel gelt.
wie magh op verdienst noch hopen,
als’t maer is voor gelt te kopen?
’t maekt den ezel tot een leeuw,
’t is oprecht een gulden eeuw’;
want als iemandt maer kan munten,
schoon hy waer’ een slechten klunten,
schynt hy maro of homeer,
’t kussen leght men voor hem neer;
anders kond’ het wel gheschieden,
dat men hem geen banck zoud’ bieden,
maer hem achten naer zyn waerd’:
schoon een gulden toom, het paerdt
niet een hair kan beter maeken,
’t gelt verricht noch and’re zaeken
’t is voor alle wond’ een zalf.
’t Jsraelsche gulden kalf
wierdt wel eertydts aenghebeden,
maer veel ouders gheven heden
zulck een afgodt aen haer kindt.
als men maer de buers’ vol vindt
’t ydel hooft en kan niet schaeden,
en ’t is een der meeste quaeden,
als de sleutel is verleydt
van het gelt, of (zoo men zeydt)
die het slot te zeer verdraeydt heeft,
of zyn gelt eylaes! ghenaeydt heeft
in een slypsteen, ’t is by dien
anders niet als droevigh zien,
of daer moet hem eenen rycken
met perusche boter strycken;
want zoo hy die zalve derft
zeker van de geelzucht sterft.
dese quael doet vele quynen,
daerom is het dat ’s hun pynen
elck om ’t meest, met klauw en beck,
als de wigghen in den dreck,
om zigh naer het gelt te buyghen:
aen die borst wilt ieder zuyghen,
niemandt laet die tepel gaen,
voor hy moet ten graeve gaen.
waer de geltzucht deught te roemen,
wat al heyl’ghen zoud men noemen,
duyst mael meer op eenen dagh,
als in g’heel den almanach

Voltooid 9 oktober 2024.