Melpomene

Melpomene, ff. 69-71, 1702
nihil habet [infelix] paupertas durius in se, quam guod
ridiculos homines facit. Juvenal. Sat. 3:
(In armoe is van alles nog het ergste dat je het mikpunt bent; Bron: Decimus Junius Juvenalis, Satiren, vs. 151-152.)

aereMoeDe heeft rYCke Lof bLaesers.
Chronogram:
M = 1000 + D = 500 + Y = 2 + C = 100 + L = 50 + L = 50 = 1702

f. 69
De moeder van all’ onghemacken
is d’armoed’, die doet neder sacken
een moedigh én wel meenend’ hert;
twelck in de perss’ ghedronghen werdt
van’t acht’loos grauw, en doet versticken
de gaeuen, die natuer doet schicken
f. 70
tot d’alderbest’ hoedaenigheydt
daer d’oeffeningh der deught ons leydt.
een weynigh luyster, met wat goed’ren,
die helpen groot’lyckx de ghemoederen
tot eer’ en deughts bevoorderingh;
en dat men hier met teghen bringh,
dat ryckdom doet tot ondeught neyghen:
die heeft geen quaetheydt van haer eyghen,
maer ’t quaet is in het quaet ghebruyck.
een platte buers’ en yd’len buyck
die maeken ydelheydt van zinnen.
men magh ’t verstandt en konst beminnen,
iae doen, dat ander niet kan doen,
elck vaeght met d’armoed’ de schoen.
dat d’oude wyse ’t goedt verachtten,
is waer, maer niet met hunn’ ghedachten;
zy sneden wel, maer hielen [sic] ’t mes.
plato en aristoteles
die moghten d’aeremoede prysen,
zy waeren, zoo ick kan bewysen,
zoo wel van goed’ren als verstandt,
de ryckste van g’heel griecken landt:
zy hadden schoon phylosopheeren,
en and’re d’aeremoed’ te leeren,
hy sprekt ghemacklyck van tempeest,
die ophet landt geen zee en vreest.
wat heeft niet Seneca gheschreuen,
van’t aerem, stil en eersaem leven,
daer hy niet zonder achterdocht,
van dat hy kroon en scepter zocht,
ghedoodt werdt. d’oude moghen zegghen,
en stercke reden vooren legghen.
het gelt gheeft meerder troost en kracht,
aen die fortuyn ten onder bracht,
als dat men kan uyt schriften haelen.
wie kan daer med’ zyn schuldt betaelen?
’t en is geen ganghbaer’ munte meer.
’t is waer verdiensten helpen zeer,
om eer’ en achtbaerheydt te kryghen,
maer sprekt het gelt, die moeten zwyghen.
verdienst met aeremoed’ ghepaert,
is als een goudtmyn’ onder d’ aerd’,
die niemandt noch en kan ontdecken:
daer is geen voordeel van te trecken,
men trappelt s’acht’loos met de voet:
verdienst is niet dan, zonder goedt.
men sprekt zoo veel van alexander,
die met zyn zweert sloegh van malkander
den knoop door gordius ghemaekt,
waer door hy aen het ryck gheraekt.
meent ghy dat niemandt vande boeren
dat oock zoo niet en kond’ ontsnoeren?
’t was kleene konst, maer ’t groot ghezagh
bevoordeeld’ hem dien stouten slagh.
f. 71
des aeremers verstandt en gaeuen.
wordt met een kleen gheluydt begraeven;
maer ’t geen’ den rycken zeght, heeft klem,
ghelyck een goddelycke stemm;
al zyn ’t maer slechte viesevaesen.
’t en zyn geen brillen meer van glaesen,
waer med’ men ’s werelts zaeken ziet;
zy zyn van goudt en anders niet.
’t en is niet meer ghelyck voor desen,
’t schynt nu een schellem stuck te wesen
wanneer een wys en eerlyck man
beswaerelyck zigh weeren kan,
en teghen honghers noodt moet stryden;
die moet veel schimp en vloekingh lyden,
als of het gelt en deught, bynaer
maer een en zelue zaeke waer’
en of de meeste zoud’ der zonden
in d’aeremoede waer’ ghevonden;
of die ghegelt en schoon ghekleedt,
ten hemel, als te kermis reedt.
dat doet den aeremen versteken [?],
’t schynt rycke schand’ hun aen te spreken.
en pleyt men met een aermen hals,
zyn aermoed’  maekt zyn’ zaeke vals.
die wel ghekleedt is, doet men warmen
de koudtste plaets is voor den armen.
die aerm en wys is, acht men zot,
maer rycke platvis was noyt bot.

Voltooid 23-09-2024.