Wat is een chronogram?
Een chronogram is een jaardicht. Synoniemen zijn: chronogram, jaartalvers, getalvers, tijdvers, incarnatie en carnacioen. Het is een gelegenheidsgedicht waarin letters staan die je ook kunt lezen als Romeinse cijfers: M = 1000, D = 500, C = 100, L = 50, X = 10. V of U = 5 en I of J = 1, W (V + V) = 10, Y (I + I) = 2. Als je alle getallen bij elkaar optelt, vind je het bedoelde jaartal.
Het verkondigen van iemands dood of het leggen van de eerste steen van een gebouw is een geschikte gelegenheid voor het gebruik van een chronogram. Je vindt ze dan ook vaak in gevelstenen en op uithangborden.
In meerregelige versjes is de aanwezigheid van slechts één letter M (= 1000) een signaal dat het mogelijk om een chronogram gaat.
Adriaan van der Brugghe gebruikt met enige regelmaat in de opschriften van zijn gedichten het chronogram in de laatste regel.
Jaardichten
Nieuwjaarsdichten
Uit de vuist dichten
Adriaan van der Brugghe 